کد خبر: ۴۳۲۲۶۱۹

تاریخ: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ - ۱۳:۲۸

محمود صادق‌پور بیان کرد

اشتغال‌محوری؛ وجه تمایز دانشگاه ملی مهارت

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس با بیان اینکه این دانشگاه با مأموریت تربیت نیروی انسانی ماهر برای صنایع و خدمات کشور فعالیت می‌کند، گفت: تمرکز هم‌زمان بر آموزش، پژوهش، مهارت‌محوری و اشتغال، دانشگاه ملی مهارت را از سایر دانشگاه‌ها متمایز کرده است.

محمود صادق‌پور، رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس در گفت‌وگو با ایکنا از فارس، در پاسخ به آخرین وضعیت فعالیت این دانشگاه اظهار کرد: دانشگاه ملی مهارت در واقع با مأموریت مشخص و ساختاری متفاوت شکل گرفته و قرار است در سطح کشور تکنسین‌های ماهر مورد نیاز بخش‌های صنعت و خدمات و همچنین کارشناس تربیت کند. این رویکرد مهارت‌محور، علاوه بر آموزش و پژوهش، جزو دستور کار اصلی دانشگاه است و موضوع اشتغال نیز به‌طور جدی دنبال می‌شود.

وی با اشاره به ساختار دانشگاه ملی مهارت فارس گفت: در سطح استان فارس، ۱۴ دانشکده فعال داریم که ۱۰ دانشکده پسرانه و چهار دانشکده دخترانه هستند و در حال حاضر دانشگاه ملی مهارت تنها دانشگاه تک‌جنسیتی استان است؛ موضوعی که از ابتدا و با توجه به ماهیت کارگاهی و فنی رشته‌ها شکل گرفته است.

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس با بیان اینکه استقبال از این دانشگاه از روز نخست بسیار خوب بوده است، افزود: در سال جاری، چهار هزار و 700 دانشجوی جدید به جمع دانشجویان دانشگاه ملی مهارت فارس اضافه شده‌اند و این در حالی است که با وجود محدودیت‌های فضایی و خوابگاهی، همچنان توانستیم پذیرش دانشجو را انجام دهیم.

صادق‌پور با اشاره به ایام بزرگداشت روز دانشجو، این مناسبت را بسیار مهم دانست و گفت: جنبش دانشجویی در ایران همواره پیشرو بوده و نسبت به مسائل جامعه و مسائل کلان کشور احساس مسئولیت کرده و مسئولانه عمل کرده است. در سال ۱۳۳۲، با وجود سرنگونی دولت مصدق با خشونت و تنها چهار ماه بعد از آن، دانشجویان دانشگاه تهران در اعتراض به حضور نیکسون، رئیس‌جمهور آمریکا، حرکت ضد استعمار و ضد استکباری خود را نشان دادند.

وی ادامه داد: این موضوع بیانگر آن است که دانشجو صرفاً آموزش کلاسیک نمی‌بیند، بلکه نسبت به مسائل جامعه متعهد است و به بلوغی رسیده که می‌تواند راهبرد ارائه دهد. اگر مسئولان کشور برخلاف منافع ملی حرکت کنند، دانشجو اظهار نظر می‌کند، عمل می‌کند و اعتراض می‌کند.

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس افزود: به همین مناسبت، روز دانشجو را با تأخیر به دانشجویان تبریک می‌گویم و معتقدم نسل جدید دانشجویان، چیزی کمتر از نسل سال ۳۲ ندارد. امروز هم دانشجویان ما نسبت به کشور، آرمان‌ها، استقلال، عدالت‌خواهی و منافع ملی حساس و متعهد هستند.

صادق‌پور با اشاره به رویکرد دانشگاه در حوزه فرهنگی و اجتماعی گفت: تلاش کرده‌ایم فضای دانشگاه باز باشد و مسائل سیاسی نیز در آن مطرح شود تا دانشجویان به بلوغ سیاسی و اجتماعی برسند و رشد آن‌ها صرفاً تک‌بعدی نباشد، بلکه در همه ابعاد رشد کنند.

۸۱ درصد اشتغال؛ افتخار دانشگاه ملی مهارت

وی در ادامه سخنان خود با اشاره به وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان دانشگاه ملی مهارت بیان کرد: به‌دلیل ساختار کارگاهی و آموزش‌های عملی، خوشبختانه حدود ۸۱ درصد دانشجویان دانشگاه ملی مهارت وارد بازار کار شده‌اند. این در حالی است که بخش قابل توجهی از دانشجویان ما از اقشار با سطح اقتصادی و اجتماعی پایین‌تر جامعه هستند؛ افرادی که شاید امکان حضور در رقابت‌های کنکور رشته‌های تجربی و ریاضی را نداشته‌اند و از هنرستان‌ها وارد این دانشگاه شده‌اند.

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس افزود: افتخار دانشگاه این است که همین دانشجویان را طی دو تا چهار سال به مرحله‌ای رسانده که ۸۱ درصد آن‌ها وارد بازار کار شده‌اند، هم به کشور خدمت می‌کنند، هم معیشت خود و خانواده‌شان را تأمین می‌کنند و هم نیازهای صنعت استان را پوشش می‌دهند؛ در حالی که در بسیاری از دانشگاه‌های دیگر، دانشجویان پس از چهار سال تحصیل یا از کشور خارج می‌شوند یا مهارت لازم برای اشتغال را ندارند.

وی با اشاره به آمارهای موجود تصریح کرد: طبق آماری که داریم، بیشترین میزان اشتغال مربوط به دانشگاه ملی مهارت است و این موضوع نیازمند حمایت جدی‌تر از این دانشگاه است.

سرانه پایین؛ هزینه‌های بالا

صادق‌پور در ادامه با انتقاد از وضعیت سرانه مالی دانشگاه ملی مهارت گفت: سرانه فعلی دانشگاه ملی مهارت برای هر دانشجو حدود ۲۹ میلیون تومان است، در حالی که سرانه بسیاری از دانشگاه‌های دیگر بیش از این رقم است و سرانه ما تقریباً یک‌چهارم دانشگاه‌های دیگر محسوب می‌شود؛ آن هم با وجود تعداد بالای نیروهای کارگاهی.

وی ادامه داد: این در شرایطی است که آموزش عملی حداقل دو برابر آموزش تئوری هزینه دارد. در آموزش تئوری تنها یک وایت‌برد، ماژیک و استاد وجود دارد، اما در آموزش عملی نیاز به تجهیزات فنی، لوازم مصرفی و امکانات کارگاهی است که بخش زیادی از آن‌ها مصرفی و حتی دورریختنی هستند.

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس گفت: در جلساتی که با استاندار فارس داشتیم، مطرح شد که هزینه آموزش دانشجوی مهارتی باید حداقل چند برابر دانشجوی دانشگاه‌های دیگر باشد، اما اکنون سرانه ما حتی به یک‌چهارم آن‌ها هم نمی‌رسد.

لزوم تقویت زیرساخت‌های مهارتی در برنامه هفتم

وی با تأکید بر ضرورت توجه جدی به آموزش‌های مهارتی گفت: دغدغه امروز مسئولان و دلسوزان کشور باید تقویت دانشگاه ملی مهارت باشد. زیرساخت‌های مهارتی نیازمند توسعه جدی، هم از نظر کمی و هم کیفی است، چراکه در برنامه هفتم پیشرفت تأکید شده ۵۰ درصد دانش‌آموزان دبیرستانی و هنرستانی به سمت رشته‌های مهارتی هدایت شوند.

صادق‌پور افزود: نیاز کشور این است که صنعت و تولید پیشرفت کند و مقام معظم رهبری نیز در سال‌های اخیر همواره بر اقتصاد، تولید و جهش تولید تأکید داشته‌اند. تحقق اقتصاد و تولید بدون نیروی انسانی ماهر ممکن نیست و افزایش بهره‌وری، رقابت‌پذیری و حتی صادرات محصولات، وابسته به تربیت نیروی کار ماهر است؛ در غیر این صورت، هر برنامه و سندی محکوم به شکست خواهد بود.

توجه دولت چهاردهم و حمایت مجلس از دانشگاه ملی مهارت

وی با اشاره به رویکرد دولت چهاردهم گفت: خوشبختانه در دولت چهاردهم، وزیر، سخنگوی دولت، رئیس کمیسیون تحقیقات مجلس و همچنین مسئولان دیگر به این جمع‌بندی رسیده‌اند که در سال‌های گذشته به آموزش‌های مهارتی کم‌توجهی شده و اکنون در حال جبران این موضوع هستند.

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس افزود: هرچند در سال ۱۴۰۳ بیشترین افزایش اعتبارات مربوط به دانشگاه ملی مهارت بوده، اما به‌دلیل عقب‌ماندگی‌های گذشته، این افزایش‌ها هنوز فاصله موجود را جبران نمی‌کند.

وی همچنین از حمایت نمایندگان استان فارس قدردانی کرد و گفت: نمایندگان استان فارس پیگیر حمایت از دانشگاه ملی مهارت هستند و برای نخستین بار، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز در صحن علنی مجلس به لزوم توجه و توسعه دانشگاه ملی مهارت اشاره و از این دانشگاه حمایت کرد.

۱۱ مرکز در شهرستان‌های فارس

صادق‌پور با اشاره به گستره فعالیت دانشگاه ملی مهارت در استان فارس بیان کرد: از مجموع ۱۴ مرکز دانشگاه ملی مهارت در فارس، سه مرکز در شیراز و ۱۱ مرکز در شهرستان‌های استان فعال هستند و در حال ارائه آموزش‌های مهارتی به دانشجویان می‌باشند.

ورود به نسل سوم و چهارم دانشگاهی را آغاز کرده‌ایم

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس در پاسخ به اقدامات دانشگاه ملی مهارت فارس در حوزه تبدیل‌شدن به دانشگاه نسل چهارم و پژوهش‌محور گفت: این دانشگاه صرفاً در مسیر آموزش متوقف نمانده است. دانشگاه ملی مهارت دست‌کم در جایگاه دانشگاه نسل سوم قرار دارد و ورود به نسل چهارم دانشگاهی، یعنی ایفای نقش مستقیم در حل مسائل جامعه، در دستور کار قرار گرفته است.

صادق‌پور اظهار کرد: در مقاطعی از تاریخ آموزش عالی، دانشگاه‌ها صرفاً آموزش‌محور بودند و ملاک، یادگیری علم بود. بعدها این نگاه شکل گرفت که تفاوت دانشجو با دانش‌آموز در این است که دانشجو باید در یک رشته خاص پژوهش کند و تولید علم داشته باشد که این رویکرد، دانشگاه‌های نسل دوم را شکل داد.

وی ادامه داد: در ادامه، مفهوم دانشگاه نسل سوم مطرح شد؛ یعنی دانشگاهی که علم آن باید به تولید، ثروت و کارآفرینی منجر شود. در این نگاه، دانشگاه تنها محل آموزش و پژوهش نیست، بلکه باید زمینه‌ساز اشتغال و خلق ارزش اقتصادی باشد.

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس افزود: نسل چهارم دانشگاهی یک گام جلوتر است و بر این اساس، دانشگاه باید وارد متن جامعه شود و در حل مسائل کلان کشور نقش‌آفرینی کند. امروز دولت‌مردان این سؤال را مطرح می‌کنند که با وجود این تعداد دانشگاه، استاد و دانشمند، چرا مشکلاتی مانند کم‌آبی، ناترازی برق و مسائل اجتماعی و اقتصادی باقی مانده است؛ بنابراین باید این مسائل به اهلش سپرده شود و دانشگاه‌ها وارد میدان حل مسئله شوند.

دانشگاهی که دانشجوی آن کارآفرین است

صادق‌پور با تأکید بر جایگاه دانشگاه ملی مهارت در این مسیر گفت: خوشبختانه دانشگاه ملی مهارت حداقل در جایگاه دانشگاه نسل سوم قرار دارد، چراکه دانشجوی ما خودِ کارآفرین است. ما قراردادهای پژوهشی متعددی داریم و به‌دنبال آن هستیم که کارگاه‌های دانشگاه نیز محصول‌محور شوند.

وی با ذکر نمونه‌هایی از این رویکرد افزود: در شیراز، دانشجویان دختر ما در حوزه تولید پوشاک بسیار فعال هستند و محصولات باکیفیتی تولید می‌کنند. در جشنواره‌ها نیز شاهد عرضه پوشاک، کیف و کفش تولیدی دانشجویان بوده‌ایم. این ظرفیت وجود دارد که نیازهای صنعت پوشاک به دانشگاه منتقل شود تا دانشجویان، در کنار اساتید، هم آموزش ببینند و هم محصولات خود را به فروش برسانند؛ اقدامی که می‌تواند به خودکفایی دانشگاه نیز کمک کند.

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس ادامه داد: در حوزه انیمیشن نیز ظرفیت بالایی برای تولید محتوا داریم که می‌تواند در حوزه رسانه و ترویج فرهنگ بومی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین دانشجویان پسر ما در زمینه تولید قطعات بتنی مورد نیاز شهرداری‌ها و پروژه‌های شهرسازی فعالیت دارند و این قطعات با قیمت پایین‌تر قابل تولید است.

وی افزود: در حال طراحی سازوکارهایی برای حل مسائل بیمه، مالیات و سایر الزامات هستیم تا این تولیدات به‌صورت رسمی و پایدار انجام شود. این اقدامات نشان می‌دهد که دانشگاه ملی مهارت وارد عرصه دانشگاه‌های نسل سوم و چهارم شده است.

سه قرارداد پژوهشی با صنعت در یک سال

صادق‌پور در ادامه و در پاسخ به درباره تعداد تفاهم‌نامه‌ها با صنعت و نیازهای دانشگاه ملی مهارت فارس، گفت: ارتباط با صنعت یکی از ویژگی‌های اصلی دانشگاه ملی مهارت است. ما دانشگاهی مهارتی و کاربردی هستیم و بخش عمده دروس ما عملی است.

وی تصریح کرد: تلاش کرده‌ایم اساتید ما از دل صنعت انتخاب شوند؛ یعنی افرادی که خودشان به‌روز هستند و در حوزه تخصصی‌شان فعالیت عملی دارند. در دانشگاه ملی مهارت، کارآموزی بسیار پررنگ‌تر از بسیاری از دانشگاه‌هاست و دانشجویان ارتباط مستقیم‌تری با صنعت دارند.

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس افزود: تنها در همین سال، موفق شدیم سه قرارداد پژوهشی با صنعت منعقد کنیم. در شرایط تحریم، بسیاری از نیازهای صنعتی و کارگاهی از طریق این قراردادها و با توان دانشگاهی تأمین می‌شود که این خود نمونه‌ای از ارتباط واقعی دانشگاه و صنعت است.

تفاهم‌نامه‌ها؛ از آموزش کارکنان تا استفاده از تجهیزات صنعتی

وی با اشاره به تفاهم‌نامه‌های منعقدشده با صنایع مختلف گفت: تفاهم‌نامه‌های متعددی با صنایع در رشته‌هایی مانند حسابداری، مکانیک خودرو و برق منعقد کرده‌ایم. بخشی از این تفاهم‌نامه‌ها مربوط به بازآموزی کارکنان صنایع است که آموزش آن‌ها در دانشگاه ملی مهارت انجام می‌شود.

صادق‌پور ادامه داد: در برخی موارد نیز بخشی از آموزش‌های کلاسیک دانشجویان در محیط صنعت برگزار می‌شود تا از نزدیک با فضای واقعی کار آشنا شوند. همچنین زمانی که تجهیزات دانشگاه به‌روز نیست، دانشجویان به واحدهای صنعتی اعزام می‌شوند تا با تجهیزات جدید کار کنند.

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس تأکید کرد: آنچه اهمیت دارد، اجرای واقعی این تفاهم‌نامه‌هاست. اعتماد صنعت به دانشگاه و سپردن کار به ما، نقطه کلیدی این ارتباط است و تلاش می‌کنیم این اعتماد به‌صورت عملی تقویت شود.

ظرفیت‌های دانشگاه ملی مهارت در استان به‌طور کامل دیده نشده است

وی در پاسخ به این پرسش که آیا از ظرفیت دانشگاه ملی مهارت فارس به‌خوبی در استان استفاده می‌شود، گفت: نقش و ظرفیت این دانشگاه متناسب با مأموریت مهارت‌محور آن در استان به‌طور کامل مورد استفاده قرار نگرفته است. انتظار داریم مسئولان استانی نگاه مأموریت‌محور به دانشگاه‌ها داشته باشند و از ظرفیت دانشگاه ملی مهارت در مسیر توسعه اشتغال و تربیت نیروی کار ماهر بیش از گذشته بهره بگیرند.

صادق‌پور اظهار کرد: متأسفانه هنوز در بسیاری از موارد، وقتی مسئولان از تهران یا سایر استان‌ها به فارس می‌آیند، دانشگاه فارس را بیشتر با «دانشگاه شیراز» می‌شناسند. معمولاً وزرا و مسئولان به دانشگاه شیراز می‌روند و شاید کمتر به سایر دانشگاه‌ها توجه می‌شود.

وی افزود: البته دانشگاه شیراز دانشگاهی توانمند، مادر و مایه افتخار استان فارس است، اما هر دانشگاه مأموریت خاص خود را دارد. مأموریت دانشگاه ملی مهارت، تربیت نیروی انسانی ماهر و عملیاتی است؛ نیرویی که پس از فارغ‌التحصیلی، با محیط صنعت، تجهیزات و نرم‌افزارها بیگانه نباشد و بتواند مستقیم وارد بازار کار شود.

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس تصریح کرد: انتظار ما این است که در بحث اشتغال و توسعه نیروی کار در استان فارس، دانشگاه ملی مهارت به‌صورت ویژه‌تر دیده شود. البته توجه‌هایی وجود دارد، اما به نظر من کافی نیست. بخشی از این موضوع شاید به این برگردد که ما هنوز نتوانسته‌ایم ظرفیت‌های خود را آن‌طور که باید معرفی کنیم.

دعوت از مسئولان برای بازدید از دانشگاه

صادق‌پور با دعوت از مسئولان استانی برای بازدید میدانی از این دانشگاه گفت: از استاندار فارس، مدیران‌کل و معاونان دستگاه‌ها درخواست دارم از دانشگاه ملی مهارت بازدید کنند تا ببینند چه زیرساخت‌هایی برای کشور ایجاد شده و چقدر می‌توان از این ظرفیت‌ها استفاده کرد. برخی از تجهیزات ما به دلیل کمبود اعتبارات دولتی به‌روز نیست، در حالی که فناوری به‌سرعت در حال تغییر است و اگر این تجهیزات تقویت و به‌روز شود، ما هم می‌توانیم نقش مؤثرتری در توسعه استان ایفا کنیم.

وی افزود: وظیفه خود می‌دانم که منافع این ظرفیت‌ها در درجه اول به استان فارس و سپس به کشور برسد. با وجود همه کمبودها، دانشجویان دانشگاه ملی مهارت در مجامع علمی خوش درخشیده‌اند.

درخشش دانشجویان در رقابت‌های بین‌المللی

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس با اشاره به موفقیت‌های بین‌المللی دانشجویان این دانشگاه گفت: در رقابت‌ها و المپیادهای مهارتی کشورهای عضو بریکس، دانشجویان دانشگاه ملی مهارت موفق به کسب مقام‌های طلا، نقره و برنز شدند. با وجود محدودیت‌های مالی و اعزام تعداد اندک دانشجویان، همه نمایندگان اعزامی ما موفق به کسب مدال شدند که این موضوع نشان‌دهنده جایگاه بالای آموزش مهارتی در دانشگاه ملی مهارت در سطح جهانی است.

وی ادامه داد: اگر امکان اعزام تعداد بیشتری از دانشجویان فراهم می‌شد، نتایج بهتری نیز به دست می‌آمد، اما هزینه‌های بالای اعزام مانع از این موضوع شد. با این حال، همین موفقیت‌ها نشان می‌دهد سرفصل‌های درسی و شیوه آموزش دانشگاه ملی مهارت فاصله‌ای با استانداردهای روز دنیا ندارد و ما جزو دانشگاه‌های پیشرو در حوزه مهارت هستیم.

آموزش مهارتی؛ تجربه‌ای موفق و قابل اعتماد

صادق‌پور با اشاره به نقش‌آفرینی فارغ‌التحصیلان این دانشگاه در کشور گفت: بسیاری از افراد توانمند کشور، از جمله چهره‌های شاخص علمی و صنعتی، از فارغ‌التحصیلان دانشگاه ملی مهارت بوده‌اند. این نشان می‌دهد زیرساخت آموزشی این دانشگاه، مأموریت‌محور، مؤثر و کاربردی است و تنها نیازمند دیده‌شدن و باور عمومی است.

وی افزود: کشورهایی مانند ژاپن و آلمان با تکیه بر آموزش مهارتی توانسته‌اند پس از ویرانی‌های جنگ به قدرت‌های صنعتی جهان تبدیل شوند. ما نیز از نظر نیروی انسانی، زیرساخت و مواد اولیه ظرفیت‌های بالایی داریم، اما آن‌طور که باید به آموزش مهارتی اهمیت داده نشده و در سال‌های گذشته آموزش عالی بیش از حد مقاله‌محور بوده است. در حالی که در کنار تولید علم، باید دست‌کم ۵۰ درصد ظرفیت دانشگاه‌ها به پاسخ‌گویی به نیاز صنعت اختصاص یابد.

نیاز به حدود یک همت برای تقویت زیرساخت‌ها

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس در پاسخ به پرسش درباره میزان بودجه مورد نیاز برای تقویت زیرساخت‌های این دانشگاه گفت: برای ارتقای زیرساخت‌ها، حدود یک همت بودجه نیاز داریم. البته برآورد دقیق نیازمند بررسی جزئی تجهیزات است، چراکه دانشگاه ملی مهارت دارای رشته‌ها و کارگاه‌های بسیار متنوعی است.

وی ادامه داد: در سطح کشور، هزاران کارگاه آموزشی در رشته‌هایی مانند مکانیک، برق و خودرو وجود دارد و در استان فارس نیز با ۱۴ دانشکده و ده‌ها کارگاه تخصصی از جمله موتوربندی، قالب‌سازی و رشته‌های مختلف فنی مواجه هستیم. برخی تجهیزات فرسوده شده و برخی نیاز به نوسازی دارند و باید بر اساس اولویت و منابع مالی تصمیم‌گیری شود.

تعطیلی رشته‌ها بر اساس نیاز بازار کار

صادق‌پور در پاسخ به این سؤال که آیا رشته‌ای به‌دلیل نبود زیرساخت‌ها تعطیل شده است، گفت: تعطیلی رشته‌ها در استان بیشتر براساس میزان استقبال و نیاز بازار کار بوده است، نه صرفاً کمبود زیرساخت. ما تلاش کرده‌ایم رشته‌هایی را فعال نگه داریم که فارغ‌التحصیلان آن‌ها دچار سردرگمی شغلی نشوند.

وی افزود: برخی رشته‌های قدیمی مانند شهرسازی، نقشه‌برداری و جوشکاری به دلیل کاهش استقبال و تغییر نیاز بازار کار، طی حدود دو سال گذشته تعطیل شده‌اند. امروز جهان به سمت رشته‌های میان‌رشته‌ای و مهارت‌های ترکیبی حرکت کرده است و ما نیز متناسب با این رویکرد، رشته‌ها و دوره‌های کوتاه‌مدت و کاربردی را جایگزین می‌کنیم.

کمبود هیئت علمی و حذف استادکاران، چالش جدی دانشگاه‌های مهارتی است

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس در پاسخ به پرسش درباره تعداد اعضای هیئت علمی دانشگاه نیز گفت: در حوزه هیئت علمی، استادکاران و نیروهای پشتیبان با مشکلات و محدودیت‌های جدی مواجه هستیم که مستقیماً بر کیفیت آموزش‌های عملی و مهارتی اثر گذاشته است.

صادق‌پور اظهار کرد: در این زمینه واقعاً دردِدل‌های زیادی وجود دارد. زمانی که ما ذیل آموزش فعالیت می‌کردیم، بهترین اساتید آموزش فنی و حرفه‌ای در دانشگاه باهنر حضور داشتند و به‌لحاظ مهارت عملی، بسیار توانمند بودند. ساختار ما با آموزش عالی متفاوت بود؛ استادکار داشتیم، مدرس داشتیم و اساساً زیرساخت دانشگاه مهارتی با دانشگاه‌های آموزش عالی فرق می‌کرد.

وی افزود: با تغییر ساختار و یکپارچه‌شدن با آموزش عالی، ضوابط جدیدی اعمال شد؛ از جمله اینکه اساتیدی که نتوانستند به مرتبه دانشیاری برسند، مشمول بازنشستگی شدند. در حالی که ما بسیاری از این نیروهای باتجربه و ماهر را تا ۳۵ سال نگه داشته بودیم، اما به‌تدریج بخش قابل توجهی از سرمایه انسانی خود را از دست دادیم.

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس تصریح کرد: دانشگاه ملی مهارت یک دانشگاه سراسری است و حدود ۸۳ مرکز در کشور دارد که همه آن‌ها به‌عنوان یک دانشگاه واحد دیده می‌شوند. در توزیع سهمیه هیئت علمی، سهم استان فارس بسیار محدود بوده و این موضوع باعث شده برخی از مراکز ما با کمبود شدید هیئت علمی مواجه شوند.

۱۲ هزار دانشجو و کمبود جدی نیرو

صادق‌پور با اشاره به آمار دانشجویان گفت: در استان فارس حدود ۱۲ هزار دانشجو در ۱۴ مرکز دانشگاه ملی مهارت تحصیل می‌کنند، اما در برخی مراکز تعداد هیئت علمی بسیار محدود است. این در حالی است که امکان حذف آموزش عملی وجود ندارد و نبود نیروی انسانی متخصص، فشار مضاعفی به دانشگاه وارد کرده است.

وی افزود: در حوزه نیروی خدماتی نیز با مشکلات جدی مواجه هستیم. نزدیک به ۴۰ نیروی خدماتی داریم که طی سه سال اخیر بازنشسته شده‌اند، اما هیچ جایگزینی برای آن‌ها در نظر گرفته نشده است. به‌عنوان نمونه، سرپرست خوابگاه دختران شیراز اخیراً فوت کرد، اما تاکنون نیروی جایگزین برای این مسئولیت معرفی نشده است.

حذف استادکاران؛ ضربه به آموزش عملی

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس یکی از مهم‌ترین چالش‌ها را حذف استادکاران دانست و گفت: استادکار، ستون آموزش عملی بود. آموزش مهارتی بدون استادکار عملاً ممکن نیست. حذف این جایگاه باعث شد هم کیفیت آموزش عملی کاهش پیدا کند و هم در برخی کارگاه‌ها به‌دلیل نبود نیروی متخصص، تجهیزات دچار آسیب یا حتی مفقودی شوند.

وی ادامه داد: یکی از برنامه‌های جدی ما این است که استاد دانشگاه ملی مهارت، خودش محصول همین نظام مهارتی باشد؛ یعنی دانش‌آموخته همین دانشگاه باشد، در مقطع کارشناسی مهارت‌محور تحصیل کرده باشد و سپس در مقطع کارشناسی ارشد ادامه تحصیل دهد تا بتواند آموزش کاردانی و مهارتی ارائه کند.

فاصله اساتید غیرمهارتی با فضای کارگاهی

صادق‌پور گفت: در حال حاضر، بخشی از اساتید ما از دانشگاه‌های دولتی یا آزاد می‌آیند که عمدتاً آموزش تئوریک دیده‌اند. طبیعی است که تا با فضای کارگاهی، تجهیزات و آموزش عملی آشنا شوند، زمان زیادی صرف می‌شود و در این فاصله، بخشی از دانشجویان فارغ‌التحصیل شده‌اند.

وی افزود: حذف تدریجی استادکاران از اوایل دهه ۹۰ آغاز شد؛ موضوعی که به‌دلیل ناآشنایی ساختار وزارت علوم با آموزش مهارتی اتفاق افتاد. این یک ضعف ساختاری بود، نه الزاماً قصور افراد، چراکه نگاه غالب در وزارت علوم، پژوهش‌محور بوده و آموزش مهارتی ماهیت متفاوتی دارد.

مأموریت بدون ابزار، شدنی نیست

رئیس دانشگاه ملی مهارت فارس تأکید کرد: هر مأموریتی نیازمند ابزار، اختیارات و زیرساخت متناسب با آن است. نمی‌شود از دانشگاه ملی مهارت انتظار تربیت گسترده نیروی ماهر داشت، اما ساختار، نیروی انسانی و تجهیزات لازم را در اختیارش قرار نداد. این مثل آن است که بخواهیم با یک خودروی فرسوده، مسیری طولانی را طی کنیم.

صادق‌پور گفت: کشور ما از نظر منابع انسانی و ظرفیت‌های طبیعی، توان بالایی دارد و مردم علاقه‌مند به توسعه و پیشرفت کشور هستند. یکی از لوازم اصلی توسعه، تربیت نیروی انسانی ماهر است. اگر بناست ۵۰ درصد آموزش‌ها به سمت مهارت‌محوری برود، باید از هم‌اکنون به فکر توسعه زیرساخت‌ها باشیم تا با موج بزرگی از هنرجویان و دانشجویان مهارتی بدون امکانات مواجه نشویم.

وی در پایان تأکید کرد: نیروی انسانی یک فرصت است، نه تهدید. اگر نتوانیم این ظرفیت را مدیریت کنیم، با بیکاری، ترک تحصیل و آسیب‌های اجتماعی مواجه می‌شویم. اکنون زمان تصمیم‌گیری و اقدام جدی است تا از زحمات و سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده برای این کشور به‌درستی صیانت شود.