کد خبر: ۴۰۸۴۸۸۶

تاریخ: ۲۱ شهريور ۱۴۰۱ - ۰۸:۰۸

تفسیر؛ گام اصلی فهم قرآن/ ۴

شکل‌گیری اندیشه نظام‌مند قرآنی با کمک تقویت منابر تفسیر

امام‌جمعه موقت شیراز بر ضرورت تقویت منابر تفسیر قرآن تأکید کرد و گفت: در جریان تفسیر قرآن با استفاده از ابزارهای صحیح فراگیری و فراهم شدن مقدمات لازم، شناخت ما از مرحله درک معانی و الفاظ فراتر می‌رود و به شکل یک اندیشه نظام‌مند قرآنی شکل می‌گیرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالرضا محمودی، امام‌جمعه موقت شیراز، در گفت‌وگو با ایکنا از فارس، با اشاره به اهمیت استفاده از تفسیر قرآن در منبرها و سخنرانی‌ها گفت: تمسک به قرآن کریم به عنوان آخرین نسخه خداوند برای هدایت بشر توسط آخرین پیامبر یعنی حضرت محمد(ص) در واقع دریچه‌ای است که از ملکوت بر آدمیان باز شده و انسان‌ها را از دام غفلت و اسارت‌های تعلق به دنیا می‌رهاند.

وی افزود: به همین دلیل امام سجاد(ع) پیرامون انس با قرآن می‌فرمایند که اگر همه مردم جهان از غرب تا شرق بمیرند، من از تنهایی هراس نمی‌کنم آنگاه که قرآن با من باشد.

محمودی با اشاره به مراتب انس با قرآن اظهار کرد: این مراتب تدریجی هستند که در پنج مرتبه به آن‌ها اشاره می‌کنیم؛ ابتدا گوش دادن به آیات قرآن و در واقع استماع است که خداوند در آیه‌ای می‌فرماید چون قرآن خوانده شود، گوش بدان فرا دهید و خاموش بمانید، امید است که بر شما رحمت آید و همچنین امام صادق(ع) به عنوان ترجمان وحی می‌فرمایند هرکس به حرفی از قرآن گوش فرا دهد آن‌گاه که قرآن قرائت می شود، ثوابی برای او نوشته می‌شود و گناهی از او پاک می‌شود و درجه‌ای بالا می‌رود.

وی با بیان اینکه روایات متعددی پیرامون استماع و گوش دادن و حتی نگاه کردن به قران است، اظهار کرد: مرتبه دوم انس با قرآن این است که تا آنجا که مقدور است حتی اگر کم باشد در روز تلاوت قرآن داشته باشیم. خداوند در آیه ۲۰ سوره مزمل می‌فرماید هر چه از قرآن برایتان مقدور است بخوانید هر چقدر هم کم باشد اما این انس تلاوت قرآن را داشته باشید و همچنین پیامبر در روایتی می‌فرمایند  برای خانه‌هایتان نصیبی از قرآن قرار دهید؛ زیرا هرگاه در خانه‌ای قرآن تلاوت شود امور آن خانه بر اهلش آسان می‌شود، خیرش افزایش می‌یابد و ساکنان آن در برکت و رفاه قرار می‌گیرند.

امام‌جمعه موقت شیراز با تصریح اینکه این نکته مهمی است که تا جایی که مقدور است تلاوت قرآن داشته باشیم و هنگام تلاوت نیز از شر شیطان به خدا پناه ببریم، گفت: سومین مرتبه انس با قرآن درک معانی و مفاهیم قرآن است، زمانی که قرآن را تلاوت می‌کنیم معانی کلمات را معمولاً در ترجمه‌های آن نوشتند تا بتوانیم به این معانی و مفاهیم قرآن، انس پیدا کنیم و متوجه شویم که این الفاظ و واژه‌ها چه مطلبی را در بردارد.

شناخت جامع پیام‌های قرآن در گرو تفسیر است

وی تفسیر را چهارمین مرتبه انس با قرآن دانست و بر ضرورت تقویت منابر تفسیر قرآن تأکید کرد و گفت: شناخت جامع و منسجم مفاهیم و پیام‌های قرآن در گرو تفسیر قرآن است. در جریان تفسیر قرآن با استفاده از ابزارهای صحیح فراگیری تفسیر قرآن و فراهم شدن مقدمات لازم، شناخت ما از  مرحله درک معانی و الفاظ قرآن فراتر می‌رود و به شکل یک اندیشه نظام‌مند قرآنی شکل می‌گیرد.

محمودی ادامه داد: در پرتو تفسیر قرآن است که ارتباط معنایی بسیاری از آیات قرآن را می‌توانیم بفهمیم و تفسیر، بسیاری از آیاتی که قبل از تفسیر به صورت پراکنده در ذهن ما شکل گرفته بود را در کنار هم قرار می‌دهد و همین در کنار هم قرار گرفتن آیات به وسیله تفسیر یک منظومه فکری را در ذهن ما ایجاد می‌کند.

مدیر حوزه‌های علمیه بانوان فارس با بیان اینکه تفسیر قرآن اگر بر اساس شرایط و ضوابط ضروری این علم شکل بگیرد، اندیشمند مسلمان را قادر می‌کند تا به دیدگاه‌های قرآن درباره مسائل روز، نیازهای انسان و مقتضیات زمان پی ببرد، اضافه کرد: آگاهی از تفسیر قرآن در نگاه اهل بیت(ع) از ارزش و جایگاه بسیار بالایی برخوردار است.

امام‌جمعه موقت شیراز افزود: در تفسیر قرآن علاوه بر شناخت واژگان و ترکیب جملات، فراهم‌سازی مقدماتی ازجمله آگاهی از شأن نزول آیات، علوم قرآن، علم منطق و روایات و سنت معصومین(ع) و برخی از علوم دیگر لازم است که بتوانیم به تفسیر قرآن دست پیدا کنیم.

وی تأکید کرد: در واقع تفسیر نوعی تلاش فکری است تا مفسر به وسیله این تلاش و کوشش به پیام‌ها، هدایت‌ها و طرح جامع قرآن برای نیل انسان به سعادت دنیا و آخرت برسد؛ چون قرآن علاوه بر اینکه هدایت‌های اخروی را پیش روی انسان می‌گذارد، انسان را در رابطه با نیازهای دنیا نیز هدایت می‌کند و به انسان در علم و فعالیت‌های دنیوی، سمت‌وسو می‌دهد.

محمودی با یادآوری اینکه آخرین مرتبه انس با قرآن تدبر در آن است، بیان کرد: قرآن در این زمینه آیات متعددی را دارد و تأکید می‌کند در قرآن تدبر شود، تدبر در آیات بالاترین نوع انس و ارتباط با قرآن است و در واقع عبور از سطوح اولیه و مظاهر و مفاهیم ظاهری آیات و ورود آن اندیشمند به لایه‌های ژرف و عمیق برای کشف حقایق قرآنی است چنانچه امام علی(ع) می‌فرمایند: ژرف‌اندیشی در قرآن، بهار دل‌هاست.