کد خبر: ۴۰۵۹۹۰۴

تاریخ: ۰۶ خرداد ۱۴۰۱ - ۰۲:۴۱

5 درس آموزنده از رئیس مکتب جعفری

در تقویم اسلامی، 25 شوال مصادف با سالروز شهادت امام جعفر صادق(ع)، رئیس مکتب شیعه جعفری است. آن امام همام همانند سایر ائمه معصومین دارای مناقب و ویژگی‌های فراوانی بود اما در این مجال با مروری روایاتی 5 درس آموزنده را از مکتب ایشان می‌آموزیم.

امام جعفر صادق(ع)، ششمین امام شیعیان را رئیس مکتب شیعه جعفری می‌نامند که در مکتب ایشان علمای فراوانی تاکنون تربیت یافته و به نشر آموزه‌های دین پرداخته‌اند. به مناسبت فرا رسیدن سالروز شهادت این امام همام با مرور روایاتی، 5 درس آموزنده را از مکتب ایشان می‌آموزیم.

1- مرحوم قطب‌الدّین راوندی روایت کرده است، روزی از امام جعفر صادق(ص) سئوال کردند: روزگار خود را چگونه سپری می‌فرمائی؟ حضرت در جواب فرمود: عمر خویش را بر چهار پایه و رکن اساسی سپری می‌نمایم: می‌دانم آنچه که روزی برای من مقدّر شده است، به من خواهد رسید و نصیب دیگری نمی‌گردد. می‌دانم دارای وظائف و مسئولیت‌هائی هستم که غیر از خودم کسی توان انجام آن‌ها را ندارد. می‌دانم مرا مرگ در می‌یابد و ناگهان بدون خبر قبلی مرا می‌رباید، پس باید هر لحظه آماده مرگ باشم و می‌دانم خدای متعال بر تمام امور و حالات من آگاه و شاهد است و باید مواظب اعمال و حرکات خود باشم. ( مستدرك الوسائل، جلد 12، صفحه 172)

2- در روایات متعدّدی وارد شده است هرگاه که امام جعفر صادق(ع) در باغستان و مزرعه، بیل در دست داشته و مشغول کشاورزی و کارگری می‌بود و اصحاب و دوستان، حضرت را با آن حالت مشاهده می‌کردند، عرضه می‌داشتند: یاابن رسول‌اللّه! چرا در این موقعیت خود را به زحمت انداخته‌اید؟! اجازه فرمائید تا ما کمک کنیم و شما استراحت کنید. حضرت در جواب می‌فرمود: مرا به حال خود وا گذارید، من علاقه‌مندم که خداوند مرا در حالتی مشاهده کند که با دست خود زحمت می‌کشم و کار می‌کنم و جسم خود را برای به دست آوردن روزی حلال به زحمت و مشقّت انداخته‌ام. (كافى، جلد 5، صفحه 76؛ بحارالانوار، جلد 47، صفحه 57 و وافى، جلد 17، صفحه 30 و 36)

3- بعضی از بزرگان همانند مرحوم اربلی حکایت کرده‌اند، روزی مگسی بر صورت منصور دوانیقی نشست و منصور با دست خود آن را دور ساخت، مگس بار دیگر برگشت و بر همان جای اوّل نشست و باز منصور آن را دور کرد و این کار چند مرتبه تکرار شد تا آن که منصور به خشم آمد، در همان حال، امام جعفر صادق(ع) وارد شد. منصور گفت: یاابن رسول‌اللّه ! خداوند متعال برای چه مگس را آفریده است؟ حضرت در پاسخ فرمود: برای آنکه به وسیله آن، جبّاران را ذلیل و متواضع گرداند. (كشف الغمّة، جلد 2، صفحه 373)

4- مرحوم نراقی در کتاب ارزشمند خود آورده است، شخصی نزد امام جعفر صادق(ع) حضور یافت و عرضه داشت: یاابن رسول‌اللّه ! پدرم پیر و ضعیف گشته است به طوری که همانند بچّه کوچک باید در خدمت او باشم و نیز او را برای قضاء حاجت بغل می‌کنم. حضرت فرمود: چنانچه توان داشته باشی باید این کار را ادامه دهی و نیز باید با کمال ملاطفت و مهربانی برایش لقمه بگیری و دهانش بگذاری و انجام این امور فردای قیامت، راه ورود به بهشت را برایت آسان می‌گرداند. (جامع‌السّعادات، جلد 2، صفحه 265)

5- صفوان جمّال حکاین کند: روزی در خدمت آن حضرت بودم که فرمود: ای صفوان! آیا تعداد سفیران و پیامبرانی را که خداوند متعال برای هدایت بندگان؛ مبعوث گردانیده است، می‌دانی؟ عرض کردم: خیر، نمی‌دانم. امام صادق(ع) فرمود: خداوند یک صد و بیست و چهار هزار پیغمبر(ص) برانگیخت و به همان تعداد نیز وصی و جانشین منصوب و معرّفی کرده که تمامی آن‌ها اهل صدق حدیث و ادای امانت و زاهد در امور دنیا بوده‌اند سپس حضرت در ادامه فرمایش خود افزود: خداوند متعال پیغمبری بهتر و با فضیلت‌تر از حضرت محمّد مصطفی(ص) نفرستاد و نیز جانشینی بهتر و با فضیلت‌تر از جانشین آن بزرگوار یعنی حضرت امیرالمؤمنین امام علی‌بن ابیطالب(ع) معرّفی نکرده است. (بحارالانوار، جلد 16، صفحه 352)

گردآوری: حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا حدادایان، دبیر مجمع نخبگان حوزوی و دانشگاهی فارس