کد خبر: ۳۹۳۱۴۷۳

تاریخ: ۰۶ آبان ۱۳۹۹ - ۰۹:۳۷

معرفی موقوفات شاخص فارس / ۵

واقفی كه دغدغه معرفی صحیح سیره اهل بیت(ع) را داشت

مرحمت‌پناه محمدقاسم آقاباباخان، یكی از واقفان بزرگ و شهیر استان فارس است كه مدتی هم در شیراز حاكم و والی بود. از آن مرحوم موقوفات متعددی با نیت زنده نگه‌داشتن فرهنگ عاشورا به‌جا مانده است که می‌توان به اعزام نیازمندان به كربلا و تهیه كتب معتبر مقتل‌خوانی اشاره کرد.

بر اساس نوشته فارسنامه ناصری مرحمت‌پناه محمدقاسم آقاباباخان حدود 240 سال پیش، از شهرستان نور مازندران به اتفاق برادران خود به  شیراز مهاجرت كردند و در محله اعیان‌نشین شهر شیراز كه معروف به موردستان و در حال حاضر به نام محله درب شاهزاده معروف است، سكونت گزیدند. حاج میرزا حسن فسایی در رویدادهای 1245 قمری درباره وی می‌نویسد: «آقاباباخان تاجر مازندران به دلیل بروز شایستگی و لیاقت، پس برای تربیت و آموزگاری اولاد نواب فرمانفرما به منصب لله‌باشی سرافراز گردید و در این ایام به سرداری مملكت فارس قرین افتخار آمد».

وقتی كه نيک‌انديشی موروثی می‌شود / تأمين نيازهای روز جامعه از سوی موقوفه نمازی

عشق پدر داغديده مرهم دل‌ها شد/ موقوفه مصلايی؛ تكيه‌گاهی برای ايتام

بزرگترين موقوفه معاصر كشور را بشناسيد / نيک‌انديشی در راه ترويج علم

موقوفه حاج علی‌اكبر قوام؛ از تأمين روشنایی عتبات تا تلاوت قرآن در نجف

اقدامات و آثار به‌جای مانده از آقاباباخان

مرحوم آقاباباخان پس از تكمیل ساختمان نیمه تمام مسجد وكیل اقدام به احداث حوزه علمیه آقاباباخان كرد و در سال 1240 قمری ساخت حوزه علمیه فارس را به اتمام رساند و روستای مزایجان بوانات را وقف هزینه‌های آن كرد. مدرسه علمیه آقاباباخان با شماره 603 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مدرسه هم‌اكنون به‌عنوان یكی از مدارس فعال و ممتاز شیراز است که بزرگانی از جمله آیت‌الله‌العظمی مكارم شیرازی در این حوزه مشغول به تحصیل بودند.

مسجد آقاباباخان یكی دیگر از خدمات شایسته این مرد بزرگ به شهر شیراز است كه جهت نگه‌داری از آن درآمد كاروانسرای آقاباباخان كه در نزدیكی سرای مشیر است، را وقف این مسجد كرد.

از مرحوم اكبرخان آقاباباخان (نوه آن مرحوم) روایت است كه مرحمت‌پناه محمدقاسم آقاباباخان در سن 67 سالگی به ناگاه تصمیم می‌گیرد به زیارت حرم حضرت اباعبدالله‌الحسین(ع) مشرف شود و در همین سفر بود كه در شهر كربلا به دیدار حق شتافت و در حرم مطهر حضرت سیدالشهدا(ع) به خاک سپرده شد.

مرحوم محمدقاسم آقاباباخان در سال 1238 هجری قمری حدود 200 سال قبل به دلیل عشق به حضرت حسین‌بن علی(ع) و با داشتن 8 فرزند، تمام اموال و دارایی خود را جهت ترویج فرهنگ شیعه و زنده نگه‌داشتن راه حضرت سیدالشهدا(ع) و برپایی هرچه باشكوه‌تر مجالس آن حضرت به‌نام ایشان وقف كرد و با اتصال به آن حضرت قریب 200 سال است كه نام خود را زنده نگه داشته است.

موقوفات آقاباباخان

از نظر جغرافیایی موقوفات آقاباباخان در جنوب شهر شیراز از ابتدای خیابان سپاه واقع در بلوار رحمت تا سه راه دارالرحمه هستند كه قسمتی از آن در سمت جنوبی بلوار رحمت معروف به 500 دستگاه و خیابان‌های شهید تندگویان و لشكری و قسمت عمده آن در شمال بلوار رحمت قرار گرفته است و تا محدوده دروازه كازرون و فلكه خاتون ادامه می‌یابد. تعداد رقبات موقوفه حدود 7 هزار رقبه است كه شامل فضاهای مسكونی،‌ تجاری، فرهنگی، ورزشی، اداری و فضای سبز به‌صورت پارك‌های شهدا و یاس است.

مرحوم آقاباباخان زمانی كه به شیراز آمد، تعدادی زمین از سرداران خریداری و وقف كرد كه اكنون به موقوفه آقاباباخان، معروف به قاسم خان لله‌باشی است كه این زمین بالغ بر 7300 رقبه از پلاک‌های 1860، 2066، 1866، 1862، 1854، 1853 است كه در آن حدود 26 مدرسه، 6 حسینیه، 5 مركز بهداشتی خدماتی، درمانگاه، كلانتری، آگاهی، ورزشگاه، پارك و همچنین یک پاساژ دارای 96 باب مغازه، عرصه و اعیان وقف ساخته شده و در آمد حاصل از آن صرف اطعام، روضه خوانی اباعبدالله الحسین(ع)، خرید كتبی دینی، خرید ظروف آلات و همچنین كمک به زوار كربلا است.

با همت متولیان وقت و بنا به نظر واقف و استنباط از وقفنامه، از مازاد بردرآمد موقوفه اقدام به احداث یک حسینیه به نام موقوفه آقاباباخان شده كه همچنان عملیات ساختمانی آن ادامه دارد. همچنین این حسینیه مجهز به یک واحد مسكونی جهت اقامت امام جماعت، اتاق سرایداری، آشپزخانه، سالن‌های مربطه، سالن اجتماعات و كتابخانه است كه اكنون در حال تكمیل است. با توجه به نیت واقف كه زنده نگه‌داشتن فرهنگ عاشورایی است، مستأجرین موقوفه آقاباباخان جنوب شهر شیراز با پرداخت اجاره اوقافی خود سهمی در اجرای نیت واقف خواهند داشت.

یكی از ویژگی‌های بسیار خوب این وقف‌نامه نسبت به سایر نیات عزاداری امام حسین(ع)، اعزام نیازمندان به كربلای معلی است كه چند سال پیش هم كاروان اربعینی بسیج رسانه فارس متشكل از اصحاب رسانه این استان نیز از محل این موقوفه به كربلای معلی اعزام شدند.

از ویژگی دیگر این وقف‌نامه آن است كه موقوفاتی را برای تهیه كتب مقتل و روضه‌خوانی معتبر از زندگی امام حسین(ع) كه به لحاظ تاریخی و سندیت معتبر هستند، در نظر گرفته است تا این كتب در اختیار علما و روضه‌خوانان قرار گیرد كه در ایام محرم و صفر از مطالب درست استفاده كنند.